WEERBAARHEID
Weerbaarheid is de juiste keuzes blijven maken, ondanks wat er in jezelf of om je heen gebeurt.
Klinkt simpel.
Maar je moet dan weten wie je bent, je eigen binnenwereld begrijpen en kunnen omgaan met de weerbarstigheid van de buitenwereld. Hier ontdek je hoe, mentaal en fysiek.
WAT IS WEERBAARHEID?
Weerbaarheid is dus het vermogen om goede keuzes te blijven maken zelfs als de omstandigheden zwaar zijn.Â
Weerbaarheid is niet hetzelfde als veerkracht. Weerbaarheid gaat over blijven functioneren in zware omstandigheden terwijl veerkracht gaat over wat er daarna gebeurt, over terugveren naar je oude niveau. Veerkracht is hoe snel iemand herstelt na een tegenslag of een moeilijke situatie.Â
Veerkracht is in die zin onderdeel van weerbaarheid, net zoals zelfvertrouwen en assertiviteit onderdeel zijn van weerbaarheid.Â
Weerbaarheid is mentaal en fysiek. Mentale weerbaarheid gaat over hoe je denkt, voelt en kiest. Fysieke weerbaarheid gaat over een lichaam dat je ook onder belasting niet laat zakken.
Je ziet die combinatie terug bij het werken bij Defensie, bij de Nationale Weerbaarheidstraining en bij de meeste frontlinie beroepen. Juist daar train en ontwikkel je mentale en fysieke weerbaarheid gezamenlijk.Â
FYSIEKE & MENTALE WEERBAARHEID?Â
Mentale weerbaarheid gaat over je hoofd: hoe je denkt, voelt en kiest als het zwaar wordt. Fysieke weerbaarheid gaat over je lichaam: wat het aankan aan belasting en hoe snel het herstelt. Twee kanten, maar nauwelijks los te zien. Je traint ze op dezelfde manier: stap voor stap meer belasting, met genoeg herstel. Zoals spieren sterker worden van een trainingsprikkel, groeit je mentale kracht van tegenslagen binnen gezonde grenzen.
Ook bij de selectie voor de commandoâs of mariniers tellen fysieke en mentale factoren mee. In het proces van het bouwen van een sterk lichaam, train je al direct mentale vaardigheden zoals doorzetten ondanks ongemak of pijn en besluitvaardigheid onder druk. Want tijdens het hardlopen van een 5km op tijd neem je continue besluiten om door te gaan of te stoppen. Mensen die leren dat ze ondanks verzuring kunnen doorzetten, leren weerbaar te zijn zowel op fysiek als mentaal vlak.Â
Een fit lichaam kan helpen stress op te vangen en een lichaam dat het begeeft, trekt je hoofd mee. En andersom.
Daarom bouw je allebei. Kies hieronder waar je begint.
Fysieke weerbaarheid gaat over je lichaam: wat het aankan aan belasting en hoe snel het herstelt.
Mentale weerbaarheid gaat over je hoofd: hoe je denkt, voelt en kiest als het zwaar wordt.
SCHERPSCHUTTERSÂ OVERÂ WEERBAARHEID
Bij de Scherpschutters Podcast komt het thema weerbaarheid al meer dan 8 jaar terug in verschillende afleveringen. Gasten vertellen hun verhalen over soms zeer heftige gebeurtenissen en hoe zij ermee omgingen. Dit geeft mooie praktische perspectieven op het begrip weerbaarheid.
ACCEPTATIE ALS WEERBAARHEID
Peter Mars werkt al meer dan dertig jaar als freelancer in high-risk security en diplomatieke beveiliging, in crisisgebieden als Sarajevo, Kabul en Beiroet. Over weerbaarheid heeft hij een uitgesproken visie: hij gelooft niet in veerkracht, maar in acceptatie. âEen veer gaat twee kanten op. Het kan ook helemaal de verkeerde kant op veren.â
Voor hem betekent acceptatie dat je vooraf eerlijk benoemt wat je gaat zien en meemaken, en jezelf afvraagt: kan ik hiermee omgaan, ja of nee? Geen romantiek en geen heldenverhaal. Je accepteert dat het mis kan gaan, zoals je accepteert dat je in een auto kunt verongelukken, en je bereidt je voor. De rest is gewenning en nuchterheid.
Luister de hele aflevering en ontdek wat dat in de praktijk betekent.
VEERKRACHT IS HERPAKKEN
Derek vloog als F-16 piloot zes keer op uitzending, maar zijn weg naar de cockpit begon met afwijzing. Zijn eerste poging eindigde op de tweede keuringsdag: Ă©Ă©n fout te veel bij de luistertest, en om twaalf uur mocht hij naar huis. Ook de KLM Luchtvaartschool wees hem af. Toch ging hij niet bij de pakken neerzitten. Hij vroeg zich meteen af wat de volgende stap was en hoe hij zich beter kon voorbereiden. Hij studeerde twee jaar lucht- en ruimtevaarttechniek in Delft en oefende de test net zo lang tot hij geen fouten meer maakte. Zo bouwde hij thuis de spanning op. Drie jaar later slaagde hij bij de luchtmacht.
âNiks ging mij tegenhouden om het gewoon te blijven proberen.â
Luister de hele aflevering en ontdek hoe hij met tegenslag omging.
UITGEHOLDE WEERBAARHEID
Roy Meppelink was marinier en later contractor, een stoere man die nooit hulp vroeg. Jarenlang droeg hij alles alleen, tot hij letterlijk de grens overging met een poging tot zelfdoding. Hij overleefde door geluk: er werd alarm geslagen en de politie ging naar binnen. Toen hij hoorde dat hij gered werd, begon hij te schreeuwen: hij wilde leven. Daarna volgden vijf maanden daklozenopvang, een diagnose complexe PTSS en hulp van alle kanten, omdat hij eindelijk hulp vroeg. Zonder status, zonder masker en zonder schijn begon hij opnieuw. âIk durfde geen hulp te vragen.â
Zijn verhaal laat zien hoe weerbaarheid langzaam wordt uitgehold en dat hulp vragen geen zwakte is. Luister de hele aflevering en ontdek hoe hij zich uit de goot opkrabbelde.
WEERBAARHEID BIJÂ DEFENSIE
SPORT EN DEFENSIE
Bij Defensie draait weerbaarheid om duidelijke afspraken, doorzetten en samen verder. In deze aflevering vertelt oud-commando en sportinstructeur Egbert Ruijgrok hoe hij jongeren van 16 tot 19 jaar daarmee in aanraking brengt, in het programma Sport en Defensie maken weerbaar. Regen, geen zin, moe? âNee, als het regent, gaan we door.â Net dat stapje extra leert je meer dan je denkt. Bekijk het fragment en ontdek hoe weerbaarheid ontstaat. Â
HET KORPS MARINIERS
Een half jaar eerder waren ze nog burger. Nu leiden ze onder tijdsdruk, met een hoge hartslag en verzuurde benen, een gevechtsactie: de troepfase van de officiersopleiding van het Korps Mariniers (POTOM). Hier leren ze wat stress met lijf en hoofd doet en hoe ze rust en overzicht bewaren. Fouten maken mag, zolang je ervan leert.
âDat moet je gewoon een keer meemaken om dat in een volgende run beter te doen.â
Of je nu marinier wordt, naar de Luchtmobiele Brigade gaat of voor een andere eenheid kiest: overal binnen Defensie vind je mentale en fysieke uitdagingen die je weerbaarder maken. Bekijk de short docu.
BEKIJK DE SHORT DOCU OVER HET KORPS MARINIERSDE PODCAST & DEFENSIE
Weerbaar word je niet van de ene op de andere dag. Je wordt het door te doen, te vallen en weer op te staan. In meer dan 300 afleveringen van de Scherpschutters Podcast vertellen mensen hoe ze weerbaarder werden door hun werk, vaak bij Defensie. Echte praktijkverhalen, zonder wervingspraat. Wil je die verhalen horen? Of wil je weten welke mogelijkheden Defensie jou biedt? Kies je route.
ONTDEK MEER OVER DEFENSIEDE WETENSCHAPÂ ACHTER WEERBAARHEID
Weerbaarheid is een veelgebruikt begrip, maar hoe staat het met de wetenschap erachter? Er is veel onderzoek naar gedaan, ook bij krijgsmachten.
Erik Hein, sportpsycholoog en epidemioloog, is het wetenschappelijk geweten van Scherpschutters. Dit zegt het onderzoek, inclusief wat nog niet vaststaat.Â
HET AMERIKAANS MODEL: 5 DIMENSIES
Het Amerikaanse leger ziet weerbaarheid als meer dan fit zijn. Het programma Comprehensive Soldier Fitness kijkt naar vijf dimensies: fysiek, emotioneel, sociaal, spiritueel en gezin. Het idee is dat je zo sterk bent als het geheel. Het programma kreeg ook kritiek, omdat het lastig was aan te tonen hoeveel het daadwerkelijk oplevert.Â
MENTALE TRAINING BIJ MARINERESERVISTEN
In een studie met 48 Amerikaanse marinereservisten, vlak voor hun uitzending naar Irak, volgde een deel acht weken mindfulness-training. Bij de groep zonder training nam het werkgeheugen af en de negatieve stemming toe. Bij wie veel oefende, ging het werkgeheugen juist omhoog. Een kleine studie, maar het signaal is duidelijk: mentale training werkt zoals fysieke training. Alleen als je het ook doet.
WAT ZEGT DE OVERZICHTSSTUDIE?
Een overzichtsstudie van weerbaarheidstrainingen (17 studies, waarvan 11 gerandomiseerde trials in de hoofdanalyse) vond een matig positief effect. De combinatie van cognitieve gedragstherapie en mindfulness liet het grootste gemiddelde effect zien. Kanttekeningen: kleine studies, veel zelfrapportage en geen specifieke focus op militairen.
SCHERPSCHUTTERS & WETENSCHAP
Wetenschap geeft richting, maar vertelt nooit het hele plaatje. Daarom combineren we onderzoek met praktijkverhalen. Wil je meer over Erik Hein weten en waar je meer kunt vinden over zijn onderzoeken op dit vlak en tal van andere gebieden?
ONTDEK ALLES OVER ERIK HEINAAN DE SLAG METÂ WEERBAARHEID
Weerbaarheid bouw je niet door erover te lezen. Je bouwt het door ermee aan de slag te gaan, de arena instappen zoals wij dat noemen. Bij Scherpschutters kun je op drie manieren beginnen. Bekijk de podcastverhalen en reflecteer op je eigen situatie. Ga aan de slag met onze training âPresteren onder drukâ. Of start met de ademtraining âScan & Breatheâ. Kies je startpunt en zet vandaag nog de eerste stap.
